De schaarste van tijd en Bitcoin

Tijd is schaars en tikt ongenadig verder. Heel ons leven zoeken we tijdswinst die we opslaan in geld. Met de komst van Bitcoin, een perfect schaars goed, hebben we een ideale kandidaat om de vruchten van onze arbeid doorheen de tijd te transfereren.

De schaarste van tijd en Bitcoin

Het was de bedoeling om een blog te schrijven over Bitcoin. In dit artikel wil ik de link leggen tussen het concept tijd en mijn favoriete internetgeld. Het is onmogelijk om in een paar artikels uit te leggen wat Bitcoin precies is. Ik geloof dat je pas echt kan begrijpen hoe belangrijk deze technologie is wanneer je begrijpt hoe we als mensheid zo ver geraakt zijn. Met de voorgaande artikels gaf ik daartoe een aanzet. Vandaag wil ik Bitcoin introduceren en linken aan de voorgaande artikels. Enkel wie het geduld heeft en de tijd kan vinden om zich er in te verdiepen zal deze blog uitlezen (en dat lijkt mij goed zo).

In het eerste artikel heb ik uitgelegd dat de specifieke omstandigheden bij het begin van ons universum er toe leidden dat ons leven een bepaalde tijdspijl kent. We worden enkel ouder. Elk van ons heeft een beperkte hoeveelheid tijd hier op Aarde. We hebben een welbepaald maar ongekend aantal dagen en uren te leven. Voor elk van ons is tijd ons schaarste goed. De tijd die we toegedeeld krijgen is dan ook ons kostbaarste bezit dat we hebben. Iedere seconde en iedere minuut die voorbij tikt, maakt onze resterende tijd waardevoller dan de voorgaande. Iedere ochtend is opnieuw meer waard dan de vorige.

Alles heeft op de een of andere manier te maken met onze schaarste eigendom. Iedere economische berekening die we maken (bewust of niet) houdt rekening met tijd die nodig is om iets gedaan te krijgen. Tijd zit ingebakken in ieder product dat we kopen, iedere prijs die we zien en ieder loon dat we ontvangen. Net zoals energie is tijd een soort van valuta; we kunnen in principe alles zelf maken of verkrijgen met genoeg voorziene tijd. Alleen kunnen we tijd niet direct ruilen. We moesten doorheen onze geschiedenis dus op zoek naar manieren om tijd voor te stellen in een transactie of ruil. Geld is een taal die we gebruiken om te communiceren over de waarde die we hechten aan onze tijd.

We begrepen zeer snel dat onze communicatie spaak zou lopen moesten we geld gebruiken dat niet schaars is. Onze eerste vormen van geld hadden een aantal specifieke kenmerken. Objecten die onvervalsbaar kostelijk waren deden beter dienst als maatstaf voor onze tijd. Onvervalsbaar kostelijke goederen waren een zichtbaar en duidelijk bewijs van werk. Geld als maatstaf voor tijd werkte het best wanneer het gestandaardiseerd en universeel schaars was. De vrije markt voor geld koos uiteindelijk voor goud. Dit gebeurde zonder centrale instanties, wetten of besluiten. Het was een logisch gevolg van de specifieke kenmerken van goud die ingegeven zijn door atomische eigenschappen.

Neem even de tijd om rond te kijken, waar je dit ook leest. De volgende seconde die wegtikt is waardevoller dan alle voorgaande tot nu toe. Denk even na over hoe je jouw tijd spendeert. Ons hele leven doen we aan ruilhandel. We ruilen ons waardevolste goed in voor geld dat we, nu of later opnieuw kunnen ruilen voor goederen en diensten. Al onze keuzes, aankopen, beslissingen en activiteiten zijn slechts een ruil van onze tijd.

We spenderen een aanzienlijk deel van onze tijd aan een bezigheid waarin we waarde toevoegen voor anderen. Deze waarde slaan we op in een specifiek goed dat de functie van geld vervult. Vandaag nemen we aan dat dit goed het geld is dat we kennen. De uren die we werken krijgen we vergoed in Euro's. We sparen en we hopen dat de vruchten van onze arbeid hun waarde gaan behouden in de toekomst.

Ik vond niet onmiddellijk data uit Belgie, dus nemen we maar even de Verenigde Staten als illustratie. In 1968 was het minimumloon in de VS 1,60 USD per uur. Vandaag is dit 7,25 USD per uur. De cijfers voor Europa zijn gelijkaardig. We geven iedere dag 8 uur van onze schaarste eigendom op en in ruil kregen we 50 jaar geleden ongeveer iedere maand wat we vandaag voor een dag krijgen. Deze vergelijking zegt natuurlijk niets over het prijspeil in onze economie. Ieder jaar stijgen de prijzen in ons leven als gevolg van de toename in de hoeveelheid geld in omloop. Het extra geld in onze economie zorgt op geen enkele manier voor extra welvaart. Wat er gebeurt is dat prijzen zich aanpassen naarmate mensen ondervinden dat er nu een grotere hoeveelheid geld een zelfde hoeveelheid goederen en diensten najaagt.

fiatsupply
Geldhoeveelheid in omloop (in 1000 miljard dollar) sinds 1970 (Bron: Cryptovoices)

Ik denk dat iedereen begrijpt dat het niet verstandig is om te sparen in het geld dat ons gegeven wordt. De meeste van ons weten dit wel en proberen via andere manieren hun tijd doorheen de tijd te transferen. Doe je dit niet dan wordt je iedere dag bestolen van jouw tijd. Je maakt de fout om jouw schaarste eigendom te ruilen voor een goed dat in grote hoeveelheden bijgemaakt kan worden. Telkens weer beslist een klein groepje mensen om de geldpersen aan te zetten en extra Euro's te maken. Met ingewikkelde terminologie of goed klinkende argumenten worden we bestolen van onze tijd, ieder uur, iedere dag en ieder jaar opnieuw.

Als iemand me vraagt of hij/zij Bitcoin moet kopen geef ik meestal het antwoord dat de beste investering volgens mij een investering van wat tijd is in het begrijpen van Bitcoin en meer bepaald in het begrijpen van schaarste. Satoshi Nakamoto publiceerde op 31 Oktober 2008, tijdens het dieptepunt van de Financiele Crisis, een korte paper van 9 pagina's. De symboliek van 31 oktober wil ik nog even benadrukken. Op 31 oktober 1517 nagelde Martin Luther zijn 95 theses op de deur van de Kerk. Het leidde het begin in van de Reformatie, die leidde tot de scheiding van Kerk en Staat. De paper van Satoshi Nakamoto kan het begin van een scheiding van de Staat en Geld inleiden. Satoshi bracht ons een ingenieuze innovatie die voor het eerste schaarste mogelijk maakte op het internet.

Bitcoin is zoals de olifant in de parabel van de blinde monniken die elk slechts een deel van de olifant voelen. Elk van ons kan enkel voelen en proberen om te vertellen wat we voelen. Enkel door allemaal te proberen begrijpen wat Bitcoin is kunnen we de olifant identificeren. De schaarste van Bitcoin is slechts een aspect van deze uitvinding maar volgens mij wel een cruciaal element.

Vandaag hebben we de mogelijkheid om ons meeste schaarse goed te ruilen voor een nieuw digitaal goed dat met een maximum van 21 miljoen eenheden perfect schaars is. Iedere 10 minuten komen nieuwe Bitcoins in omloop volgens het algoritme dat door Satoshi gedefineerd werd. Iedere nieuwe Bitcoin vereist een aantoonbaar bewijs van werk in de vorm van energie. Zogenaamde miners gebruiken elektriciteit om nieuwe eenheden te ontginnen. Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid worden we geconfronteerd met een goed dat perfect inelastisch is in zijn aanbod, ofwel perfect gelimiteerd is in hoeveelheid. Het algoritme bepaald dat de miners ongeveer iedere 4 jaar minder eenheden zullen ontvangen voor hun werk totdat de laatste Bitcoin gemaakt wordt in 2140. Op vandaag zijn net iets meer dan 18 miljoen eenheden reeds uitgegeven.

bitcoin-emission
Uitgifteschema van nieuwe bitcoin

Ondertussen gebruikt Bitcoin gigantische hoeveelheden energie. Dit is een aspect dat vaak gebruikt wordt om Bitcoin in een negatief daglicht te plaatsen. Volgens mij is dit compleet misplaatst en toont het vooral een gebrek aan kennis over wat energie precies is en wat de rol ervan is in onze maatschappij. Bitcoin is niet efficiƫnt in haar gebruik van grondstoffen maar in ruil daarvoor kan het ons een ontzettende sociale schaalbaarheid bieden. Satoshi gaf ons een nieuw (digitaal) element dat geoptimaliseerd is om de functie van geld te vervullen. Deze nieuwe vorm van digitale cash is namelijk peer-to-peer en vereist geen tussenpersonen die we moeten vertrouwen. Een perfect schaars goed dat daarnaast nog andere kenmerken heeft die het ideaal maken om als geld te gebruiken.

Tijd is geld en geld is tijd. We gaan er op vooruit door met elkaar te ruilen en te handelen. Bij iedere ruil zijn beide partijen tevreden en boeken we een zekere tijdswinst. Geld en ruilhandel stellen ons in staat om gebruik te maken van elkaars kennis, vaardigheden en specialisatie. Dit stelt ons in staat om vooruitgang te boeken als mensheid op deze aardbol. Geld hoeft niets anders te zijn dan een maatstaf, een meetlat. In plaats van een vaste lengte is de vereiste dat het een universele schaarste heeft. Bitcoin geeft ons de mogelijheid om te communiceren met elkaar over de waarde van onze schaarse tijd in een medium dat eveneens universeel schaars is. Het stelt ons in staat om onze persoonlijke rijkdom op te slaan en doorheen de tijd te transfereren. Een vaste en universele maatstaf maakt onze economische berekeningen makkelijker dan ooit. Ik geloof dat dit misschien wel een van de belangrijskte innovaties is die we ooit gezien hebben.

Iedereen moet voor zichzelf uitmaken waar hij/zij zijn tijd en de vruchten van zijn tijd aan spendeert. Het enige dat ik wil meegeven is dat het volgens mij verstandig is om goed na te denken over je keuze waarin jij jouw tijd opspaart. Dat lijkt mij een goede investering. De kans bestaat dat ik met dit artikel meer vragen oproep dan antwoorden verschaf. Het is mijn bedoeling om dit allemaal duidelijker uit te werken in latere artikels. Hiervoor zal je dus voorlopig wat geduld moeten hebben.